Dieta śródziemnomorska w połączeniu z ograniczeniem kalorii i ćwiczeniami zmniejsza ryzyko cukrzycy o 31%
Sześć lat obserwacji tysięcy pacjentów w Hiszpanii przyniosło jednoznaczny wniosek: połączenie diety śródziemnomorskiej o obniżonej kaloryczności z umiarkowanym wysiłkiem fizycznym wyraźnie zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.
PREDIMED-Plus: największe badanie żywieniowe w Europie
Nowe wyniki hiszpańskiego badania PREDIMED-Plus pokazują, że połączenie diety śródziemnomorskiej o obniżonej kaloryczności z umiarkowaną aktywnością fizyczną znacząco zmniejsza ryzyko cukrzycy typu 2 u osób z nadwagą i zespołem metabolicznym.
W badaniu uczestniczyło 4 746 dorosłych Hiszpanów w wieku 55–75 lat, którzy nie chorowali wcześniej na cukrzycę ani choroby sercowo-naczyniowe. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup:
- Interwencyjnej – dieta śródziemnomorska z redukcją kalorii o około 600 kcal dziennie, zalecenia aktywności fizycznej oraz strategie wspierające utratę masy ciała.
- Kontrolnej – standardowa dieta śródziemnomorska ad libitum, bez dodatkowych zaleceń dotyczących kalorii czy ćwiczeń.
Po średnio sześciu latach obserwacji zapadalność na cukrzycę w grupie interwencyjnej była o 31% niższa niż w grupie kontrolnej. Wartości bezwzględne ryzyka wyniosły 12% w grupie kontrolnej i 9,5% w grupie interwencyjnej. Osoby z grupy interwencyjnej odnotowały także większą utratę masy ciała i zmniejszenie obwodu talii, a także lepsze przestrzeganie zasad diety i aktywności fizycznej.
„
https://erc.europa.eu/
Cukrzyca to pierwszy solidny wynik kliniczny, w przypadku którego wykazaliśmy — korzystając z najsilniejszych dostępnych dowodów — że dieta śródziemnomorska w połączeniu z ograniczeniem kalorii, aktywnością fizyczną i utratą masy ciała jest wysoce skutecznym narzędziem zapobiegawczym ” — powiedział Miguel Ángel Martínez-González, profesor medycyny zapobiegawczej i zdrowia publicznego na Uniwersytecie Nawarry, profesor nadzwyczajny żywienia na Uniwersytecie Harvarda i główny badacz projektu.
Ruch + dieta śródziemnomorska skuteczne w zapobieganiu cukrzycy
Badacze podkreślają, że choć było to badanie z pojedynczą ślepą próbą i częściowo oparte na samoocenie uczestników, intensywna interwencja żywieniowo-ruchowa okazała się skuteczniejsza niż tradycyjna dieta śródziemnomorska w zapobieganiu cukrzycy.
Badanie prowadzone było w 23 ośrodkach w Hiszpanii i finansowane głównie przez Instituto de Salud Carlos III. Wyniki sugerują, że nawet umiarkowane, konsekwentne zmiany w diecie i stylu życia mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie metaboliczne i zapobiegać rozwojowi jednej z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych.
Rezultaty badań
Po latach różnice okazały się znaczące. Uczestnicy programu interwencyjnego schudli średnio ponad 3 kilogramy, zmniejszyli obwód talii o 3,6 centymetra i – co najważniejsze – mieli o jedną trzecią mniejsze ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 niż osoby z grupy kontrolnej. W praktyce oznacza to, że w każdej setce badanych udało się zapobiec rozwojowi choroby u trzech osób. W praktyce oznaczało to zapobiegnięcie rozwojowi cukrzycy typu 2 u około 3 na 100 uczestników – co stanowi istotną korzyść dla zdrowia publicznego – podaje ERC Europa.
„Dieta śródziemnomorska działa synergistycznie, poprawiając wrażliwość na insulinę i zmniejszając stan zapalny. W badaniu PREDIMED-Plus pokazujemy, że połączenie kontroli kalorii z aktywnością fizyczną dodatkowo wzmacnia te korzyści” – wyjaśnił Miguel Ruiz-Canela, profesor i kierownik Katedry Medycyny Zapobiegawczej i Zdrowia Publicznego na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Nawarry oraz pierwszy autor badania.
„To smaczne, zrównoważone i kulturowo akceptowalne podejście, które oferuje praktyczny i skuteczny sposób zapobiegania cukrzycy typu 2 – chorobie o zasięgu globalnym, której w dużej mierze można uniknąć”.
Projekt rozpoczął się w 2013 roku z inicjatywy naukowców Uniwersytetu Nawarry i szybko stał się największym badaniem żywieniowym w Europie. Współpracowało przy nim ponad 200 badaczy z 22 instytucji, a finansowanie przekroczyło 15 milionów euro dzięki wsparciu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych oraz hiszpańskich ośrodków naukowych.
Wniosek jest prosty: niewielkie, ale konsekwentne zmiany w diecie i stylu życia mogą realnie chronić przed jedną z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych.
Literatura:
- https://erc.europa.eu/news-events/news/mediterranean-diet-combined-calorie-reduction-and-exercise-lowers-diabetes-risk-31; European Research Council Executive Agency (ERCEA), na licencji CC BY 4.0.
- Ruiz-Canela M, Corella D, Martínez-González MÁ, Babio N, Martínez JA, Forga L, Alonso-Gómez ÁM, Wärnberg J, Vioque J, Romaguera D, López-Miranda J, Estruch R, Santos-Lozano JM, Serra-Majem L, Bueno-Cavanillas A, Tur JA, Martín-Sánchez V, Riera-Mestre A, Delgado-Rodríguez M, Matía-Martín P, Vidal J, Vázquez C, Daimiel L, Buil-Cosiales P, Shyam S, Sorlí JV, Castañer O, García-Rios A, Torres-Collado L, Gómez-Gracia E, Zulet MÁ, Konieczna J, Casas R, Cano-Ibáñez N, Tojal-Sierra L, Bernal-López RM, Toledo E, García-Gavilán J, Fernández-Carrión R, Goday A, Arenas-Larriva AP, González-Palacios S, Schröder H, Ros E, Fitó M, Hu FB, Tinahones FJ, Salas-Salvadó J. Comparison of an Energy-Reduced Mediterranean Diet and Physical Activity Versus an Ad Libitum Mediterranean Diet in the Prevention of Type 2 Diabetes : A Secondary Analysis of a Randomized Controlled Trial. Ann Intern Med. 2025 Aug 26. doi: 10.7326/ANNALS-25-00388. Epub ahead of print. PMID: 40854218.
Tłumaczenie własne / skrót redakcyjny.
Fot. CANVA PRO, Wykorzystane zdjęcia do projektu: Mediterranean diet concept, flat lay Wyświetl więcej (Fascinadora, Getty Images) i monticelllo, Getty Images) – do dowolnego użytku dla subskrybentów.
