Redukcja emisji o 90 proc. do 2040 roku? – Kiedy spotkanie ENVI?
Redukcja emisji o 90 proc. do 2040 roku? – Kiedy spotkanie ENVI? Jak podaje Parlament Europejski 5 maja 2025 roku w poniedziałek o 19:30 CEST w Brukseli odbędzie się Spotkanie Komisji ds. Środowiska, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI), na którym dojdzie do wymiany poglądów z Wopke Hoekstrą, komisarzem ds. klimatu, zerowej emisji netto i zielonego wzrostu, odpowiedzialnym za realizację unijnych celów klimatycznych oraz wdrażanie strategii prowadzącej do neutralności klimatycznej. Komisarz Hoekstra nadzoruje również działania w zakresie dyplomacji klimatycznej UE oraz budowę odpornej gospodarki o zerowej emisji netto.
Czy będą oczekiwane zmiany?
Komisja ds. Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI) to komisja Parlamentu Europejskiego, w której zasiada 90 członków, a jej przewodniczącym jest obecnie Antonio Decaro – włoki polityk, były burmistrz Bari. Będzie ona jedną ze stron spotkania
Oczekuje się, że w ramach szerszych ram mających na celu osiągnięcie celów klimatycznych Komisja UE zaproponuje rewizję europejskiego prawa klimatycznego, w tym cel redukcji emisji o 90% do 2040 r. Komisarz Hoekstra jest również jednym z komisarzy odpowiedzialnych za Clean Industrial Deal („Pakt dla Czystego Przemysłu”), którego celem jest zwiększenie inwestycji w czyste technologie i poprawa zarządzania emisjami dwutlenku węgla w przemyśle.
Członkowie ENVI będą mieli okazję wymienić się z komisarzem informacjami na temat nadchodzących wniosków ustawodawczych i priorytetów. Dyskusje prawdopodobnie będą dotyczyć różnych kwestii klimatycznych związanych z ENVI, w tym krajowych ustalonych zobowiązań klimatycznych UE (NDCs), które mają zostać złożone przed międzynarodową konferencją klimatyczną COP30 w Belém w Brazylii, który odbędzie się 21 listopada 2025 roku.
Wymiana poglądów dotyczyć będzie także bieżących aktów ustawodawczych, takich jak uproszczenie mechanizmu dostosowania granicznego dotyczącego emisji dwutlenku węgla (CBAM).
Czym jest „Pakt dla czystego przemysłu”?
26 lutego 2025 roku Komisja Europejska opublikowała „Pakt dla czystego przemysłu” (Clean Industry Deal). Jest to kompleksowy plan wsparcia europejskiego przemysłu w obliczu rosnących kosztów energii oraz konieczności dekarbonizacji. Strategia łączy inicjatywy na rzecz redukcji emisji CO₂ z działaniami wzmacniającymi konkurencyjność i stabilność inwestycyjną. Plan ten obejmuje następujące działania:
- Obniżenie kosztów energii – w tym rozwój infrastruktury energetycznej. Planowanych jest 500 mln euro w gwarancjach na długoterminowe umowy na energię odnawialną (PPA) oraz modernizację sieci elektrycznych.
- Wsparcie dla przemysłu energochłonnego i czystych technologii, w tym uproszczenie inwestycji w niskoemisyjne technologie, wprowadzenie etykiety śladu węglowego dla stali (2025) i cementu.
- Nowe finansowanie transformacji przemysłowej, na które przeznaczona zostanie kwota 100 mld euro na rozwój czystej produkcji. Zostanie utworzony Bank Dekarbonizacji Przemysłu. Mają być uproszczone zasady pomocy państwa dla sektora niskoemisyjnego.
- Gospodarka obiegu zamkniętego i dostęp do surowców. Powstanie Europejskiego Centrum Surowców Krytycznych. Do 2026 roku ma być wprowadzony Akt w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym. Planowane jest ograniczenie eksportu surowców strategicznych.
- Ochrona rynku europejskiego i uczciwa konkurencja – uproszczenie i rozszerzenie CBAM, nowe środki antydumpingowe, rozwój czystych partnerstw handlowo-inwestycyjnych.
- Inwestycje w kompetencje i sprawiedliwą transformację – powstanie Unii Umiejętności, programy szkoleniowe finansowane z „Erasmus+”. W projekcie wymieniono Plan Przystępnego Budownictwa wspierający rozwój mieszkań w regionach przemysłowych.
CBAM – nowe narzędzie polityki klimatycznej UE
Jak podaje KOBIZE „Mechanizm CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm dotyczący importu do Unii Europejskiej określonych towarów. Został on nazwany „mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2”, ponieważ jego celem jest wycena emisji gazów cieplarnianych, wyemitowanych przy produkcji tych towarów w krajach trzecich”.
Od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2025 r. trwa okres przejściowy CBAM. W tym czasie importerzy i przedstawiciele celni muszą składać sprawozdania CBAM za pośrednictwem specjalnego rejestru – tzw. rejestru przejściowego.
Czym jest ucieczka emisji?
To przenoszenie energochłonnej produkcji z UE do krajów, gdzie przepisy klimatyczne są mniej restrykcyjne lub nie ma opłat za emisję CO₂.
Jak UE przeciwdziałała temu dotychczas?
Przemysł otrzymywał bezpłatne uprawnienia do emisji, by pozostać konkurencyjnym. Jednak takie rozwiązanie osłabiało motywację do ograniczania emisji.
Czym jest CBAM?
To mechanizm graniczny, który nakłada opłaty za emisje CO₂ zawarte w imporcie wybranych towarów (np. stal, cement). Ma on:
- zastąpić bezpłatne uprawnienia,
- wyrównać warunki konkurencji między producentami z UE i spoza UE,
- zapobiegać ucieczce emisji,
- wspierać dekarbonizację przemysłu.
CBAM wchodzi stopniowo w życie wraz z ograniczaniem bezpłatnych przydziałów – to krok w stronę sprawiedliwej i ambitnej polityki klimatycznej UE.
CBAM polega na tym, że:
- importowane do UE towary (np. stal, cement, aluminium, nawozy, wodór) będą objęte opłatą za emisje CO₂, podobną do tej, jaką płacą unijne firmy w ramach systemu EU ETS (Europejski System Handlu Emisjami),
- celem jest wyrównanie kosztów środowiskowych między producentami w UE a tymi spoza UE, gdzie normy klimatyczne są mniej restrykcyjne,
- importerzy będą musieli kupować specjalne certyfikaty CBAM, odzwierciedlające emisje CO₂ związane z produkcją danego towaru za granicą.
Dlaczego CBAM jest potrzebny?
- Chroni europejskie firmy, które inwestują w technologie niskoemisyjne, przed nieuczciwą konkurencją ze strony producentów z krajów o niższych standardach klimatycznych.
- Zachęca inne kraje do ograniczania emisji, aby nie tracić konkurencyjności.
- Jest elementem większego planu UE, jakim jest Europejski Zielony Ład.
Od kiedy pełne wdrożenie?
Pełne wdrożenie CBAM planowane jest na 2026 r.
Od października 2023 r. trwa okres przejściowy, w którym firmy raportują emisje, ale jeszcze za nie nie płacą.
Rodzi się zatem pytanie czy kolejny podatek nie pogrąży europejskiego przemysłu?
Źródła:
https://www.kobize.pl/pl/article/cbam/id/2415/informacje-ogolne
Fot. Obraz Marja Mäkelä z Pixabay , licencja CC0
