Azjatycki wyścig po czystą energię – jak kraje regionu zwiększają udział OZE
Azja staje się jednym z kluczowych centrów globalnego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE). W obliczu rosnącego zapotrzebowania na czystą energię oraz presji na ograniczenie emisji, kraje regionu intensywnie inwestują w technologie takie jak energia wiatrowa, słoneczna czy magazynowanie energii. Ten dynamiczny wyścig po zieloną transformację nie tylko przyspiesza globalne zmiany energetyczne, ale także kształtuje przyszłość regionalnej gospodarki i wpływa na międzynarodowe układy sił. Chiny, Wietnam, Tajlandia, Indie wyróżniają się jako liderzy w rozwoju OZE, rozwijając swoje zdolności produkcyjne i inwestując w innowacyjne projekty, które przyczyniają się do transformacji energetycznej całego regionu.
Kazachstan
KAZACHSTAN planuje zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym do 15% do 2030 r. z obecnych 4,5%. Według danych z końca 2024 r. udział OZE wyniósł ok. 6–6,4 % całkowitej produkcji energii elektrycznej – co potwierdza dynamiczny wzrost, choć nadal poniżej zakładanego celu. Tempo wzrostu udziału OZE w ciągu roku wyniosło ok. 42%. To bardzo szybkie tempo, biorąc pod uwagę wcześniejsze lata, gdy udział rósł wolniej – o ok. 0,5 –1 pp rocznie. Jeśli Kazachstan utrzyma lub przyspieszy to tempo, osiągnięcie 15% do 2030 r. jest realne.
Chiny
CHINY w 2025 roku mają zainwestować 627 miliardów dolarów w czystą energię. To jest o 56,75% więcej niż USA i 62% więcej niż Unia Europejska. W maju 2024 udział odnawialnych źródeł energii (w tym hydro, wiatr, słońce i jądrowa) w produkcji energii elektrycznej wyniósł około 44%, z czego solary + wiatr stanowiły 23%. Kraj przekroczył cel 1 200 GW mocy instalacji solarno‑wiatrowej już w lipcu 2024, czyli sześć lat wcześniej niż planowano. Docelowo Chiny planują osiągnąć około 33% udziału OZE w produkcji energii (bez jądrowej) do 2025 roku i cel 80 % udziału non‑fossil w miksie całkowitym do 2060 roku. Wzrost udziału OZE (z ~31 % w 2023 do ~47,5% w 2024) oznacza dynamikę rzędu ok. 15,5 pp w rok, co świadczy o niezwykłym tempie transformacji energetycznej.W 2024 roku energia słoneczna wyprodukowana w Chinach stanowiła 76,5% całkowitej energii słonecznej wytworzonej w Azji, z czego 36,2% pochodziło z paneli fotowoltaicznych
W 2024 roku energia odnawialna w Chinach odpowiadała za 76,5% całkowitej produkcji energii odnawialnej w Azji oraz za 41% na świecie.
Indie
INDIE w latach 2023–24 udział OZE (łącznie z dużą hydroenergią) w miksie generacji wyniósł około 21%. Agencja ICRA przewiduje wzrost do 35 % udziału OZE w miksie generacji do 2030. To oznacza względny wzrost udziału o ok. 14 pp, czyli dynamikę ponad 66 % rocznie w perspektywie kilku lat. Indie dążą również do osiągnięcia 50% mocy zainstalowanej z niekopalnych źródeł do 2030 r., co jednak wymaga znacznego przyspieszenia inwestycji i integracji sieciowej
Rosja
ROSJA — udział odnawialnych źródeł (wiatr, słońce, biomasa, mała hydro) w miksie energetycznym pozostaje bardzo niski, zwykle znacznie poniżej 5 % w 2023 —2024 r. (brak publicznie ogłoszonych ambitnych celów wzrostu do 2030). Z uwagi na dominację paliw kopalnych i hydroenergetyki dużej skali, Rosja nie ma obecnie jasno sprecyzowanego celu procentowego OZE podobnego do Kazachstanu czy innych państw. Transformacja jest powolna, o tempie rzędu 0,5–1 pp rocznie, a planowane inwestycje ograniczają się głównie do regionów peryferyjnych i współpracy z Chinami. Brak danych procentowych uniemożliwia precyzyjne porównanie tempa wzrostu.
Tajlandia
TAJLANDIA — W 2021 roku udział energii odnawialnej (hydro, biomasa, wiatr, słońce) w generacji wynosił około 21,9 %. Rząd Tajlandii planuje zwiększyć ten udział do 30–37 % całkowitej produkcji energii do 2036 r., zgodnie z AEDP i strategią rządu. To wzrost o ok. 8–15 pp w perspektywie ~15 lat, co daje średnio 0,5— 1 pp rocznie — tempo łagodne i stabilne. Transformacja energetyczna opiera się głównie na biomasy, biogazie i hydro, z rosnącym udziałem solaru — ale transformacja nie przebiega równie gwałtownie jak w Indiach, Chinach czy Kazachstanie.
Wietnam
WIETNAM — W 2021 r. udział OZE w produkcji energii elektrycznej wyniósł około 31 % (duża hydro: 16 %, reszta: wiatr, solar, biomasa). Zaktualizowany plan PDP VIII (kwiecień 2025) przewiduje 28–36 % udziału OZE w miksie do 2030 r. (bez jądrowej i importu). Zakładając sprężony wzrost z ~31 % do np. 30 % lub więcej, dynamika jest bardziej stabilna — celem jest utrzymanie poziomu lub niewielki wzrost udziału z intensyfikacją nowych technologii. Długoterminowo Wietnam planuje osiągnąć nawet 65–70 % udziału OZE w miksie energii pierwotnej do 2045 r., co sugeruje stopniową transformację sektora.
Japonia
Rząd Japonii wyznaczył ambitny cel osiągnięcia 50% udziału OZE w miksie energetycznym do 2040 roku, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału energii jądrowej do 20%. W ramach tej strategii planowane są inwestycje w innowacyjne technologie, takie jak cienkowarstwowe ogniwa perowskitowe, które mogą być instalowane na dachach budynków czy stadionach, co jest szczególnie istotne w kontekście ograniczonej powierzchni w Japonii. Mimo tych ambitnych planów, w 2024 roku Japonia zainstalowała jedynie około 2,5 GW nowych mocy fotowoltaicznych, co stanowiło najniższy poziom od 2012 roku. W obszarze energetyki wiatrowej kraj ten planuje zwiększyć moc zainstalowaną z 0,14 GW w 2022 roku do 10 GW do 2030 roku. W 2024 roku energia odnawialna w Chinach odpowiadała jedynie za 5,5% całkowitej produkcji energii odnawialnej w Azji.
Pomimo podwyższonych napięć geopolitycznych i niepewności gospodarczej, dziesiąta edycja raportu IEA World Energy Investment pokazuje, że przepływy kapitału do sektora energetycznego mają wzrosnąć w 2025 r. do 3,3 bln USD, co stanowi wzrost o 2% w ujęciu realnym w porównaniu z 2024 r. Około 70% zwiększonych wydatków pochodziło od importerów paliw kopalnych netto. Było to spowodowane dążeniem Chin do zmniejszenia zależności od importu ropy naftowej i gazu oraz objęcia przywództwa w obszarach nowych technologii.
| Kraj | Udział OZE (2023) | Udział OZE (2024) | Cel na 2030 | Tempo wzrostu rocznego | Komentarz |
|---|---|---|---|---|---|
| Kazachstan | 4,5 % | 6,4 % | 15 % | ~42 % | Dynamiczny wzrost, cel realny |
| Chiny | 31 % | 44 % | 33–80 % | ~13 pp | Szybka transformacja, cel przekroczony |
| Indie | 21 % | 21 % | 35 % | ~2 pp | Potrzebne przyspieszenie |
| Wietnam | ~31 % | – | 28–36 % | stabilne | Utrzymanie wysokiego poziomu |
| Rosja | <5 % | <5 % | brak | wolne | Brak strategii wzrostu OZE |
| Tajlandia | 21,9 % | – | 30–37 % | ~0,5–1 pp | Umiarkowany wzrost, stabilna polityka |
Literatura
[2] https://astanatimes.com/2025/05/kazakhstan-plans-major-boost-in-renewable-energy-by-2030/
[3] https://climateactiontracker.org/countries/china/2024-09-17/policies-action/
[4] https://energyandcleanair.org/analysis-clean-energy-contributed-a-record-10-of-chinas-gdp-in-2024/
[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Renewable_energy_in_China
[6] https://www.irena.org/News/pressreleases/2025/Jul/Renewables-Boom-Highlights-Growing-Regional-Divide
[7] https://www.pv-magazine-india.com/2024/09/20/renewables-share-in-indias-power-generation-mix-to-reach-35-by-2030-icra/
[8] https://climateactiontracker.org/countries/vietnam/2022-12-21/policies-action/
[9] https://www.pv-magazine-india.com/2024/09/20/renewables-share-in-indias-power-generation-mix-to-reach-35-by-2030-icra/
[10] https://theinvestor.vn/renewables-to-make-up-70-of-power-mix-in-vietnam-by-2045-d8865.html
Fot. główna — Wygenerowana przez Chat GPT.
