Szwecja stawia na małe reaktory jądrowe SMR: Vattenfall wybiera między Rolls-Royce a GE Vernova
Szwecja podejmuje przełomową decyzję w zakresie energetyki jądrowej, planując budowę nowych reaktorów po czterech dekadach przerwy. Państwowa firma energetyczna Vattenfall ogłosiła, że wybrała dwóch finalistów do realizacji projektu małych modułowych reaktorów jądrowych (SMR) na Półwyspie Värö, w pobliżu istniejącej elektrowni Ringhals. Kandydatami są amerykańsko-japońska firma GE Vernova z technologią BWRX-300 oraz brytyjski Rolls-Royce SMR.
Planowane małe reaktory modułowe (SMR)
Projekt zakłada budowę jednostek o łącznej mocy około 1500 MW, co stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia krajowej produkcji energii elektrycznej z niskoemisyjnych źródeł. Vattenfall planuje zainstalować albo pięć reaktorów BWRX-300 firmy GE Vernova, każdy o mocy 300 MW, albo trzy reaktory SMR firmy Rolls-Royce o mocy 500 MW każdy — podaje Reuters,
Desirée Comstedt, wiceprezes i dyrektor ds. nowych elektrowni jądrowych w Vattenfall, powiedziała: „Przeprowadziliśmy bardzo szczegółową ocenę dostawców i reaktorów. To bardzo satysfakcjonujące, że po procesie, który rozpoczął się od 75 potencjalnych dostawców, możemy teraz przejść z czterech do dwóch. Budowa serii mniejszych jednostek przynosi wyraźne korzyści finansowe; wymagają one mniej miejsca, znacznie mniejszej liczby personelu i prowadzą do łatwiejszej w zarządzaniu logistyki. Zwiększa to również możliwości znalezienia, zakwaterowania i transportu personelu w fazie budowy, zmniejszając ryzyko wzrostu kosztów”.
World Nuclear News
Cel inwestycji
Decyzja ta jest efektem uchwały szwedzkiego Parlamentu z maja 2025 roku, która umożliwiła finansowanie nowej generacji reaktorów jądrowych. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego oraz osiągnięcie neutralności węglowej do 2045 roku. Wybór lokalizacji na Półwyspie Värö nie jest przypadkowy. Obszar ten oferuje dostęp do istniejącej infrastruktury energetycznej, w tym rozbudowanej sieci przesyłowej oraz wykwalifikowanej kadry specjalistów, co znacząco ułatwia realizację projektu.
Szwecja, tradycyjnie opierająca się na energii wodnej i wiatrowej, dostrzega potrzebę dywersyfikacji źródeł energii. W obliczu rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną, szczególnie w południowej części kraju, oraz wyzwań związanych z wysokimi cenami energii, inwestycja w SMR stanowi krok ku bardziej stabilnemu i ekologicznemu miksowi energetycznemu.
Szerszy kontekst w Europie
Decyzja Vattenfall jest również odpowiedzią na rosnące zainteresowanie technologią SMR w Europie. Kraje takie jak Czechy, Polska i Rumunia również planują wdrożenie tych technologii, widząc w nich potencjał na przyszłość.
Ostateczny wybór dostawcy reaktorów zostanie dokonany po szczegółowej analizie ofert obu firm. Planowane rozpoczęcie budowy nowych jednostek przewidziane jest na początek lat 30. XXI wieku.
Inwestycja ta może stanowić inspirację dla innych krajów, w tym Polski, które rozważają rozwój energetyki jądrowej jako elementu transformacji energetycznej. W kontekście planowanej budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, doświadczenia Szwecji mogą stanowić cenne źródło wiedzy i wskazówek.
Historia polityki jądrowej
W 1980 roku rząd zdecydował o stopniowym wycofywaniu energii jądrowej. Polityka z 1997 roku pozwoliła na wydłużenie pracy dziesięciu reaktorów, choć starsze jednostki, w tym dwublokowa elektrownia Barsebäck, zostały wcześniej zamknięte. W czerwcu 2010 roku parlament zmienił kierunek polityki, uchylając wcześniejsze ograniczenia. W latach 2015–2020 zamknięto cztery starsze reaktory, kontynuując modernizację sektora jądrowego.
Aktualnie w Szwecji działają cztery reaktory jądrowe w trzech elektrowniach:
- Forsmark – trzy reaktory BWR (Forsmark 1, 2 i 3).
- Oskarshamn – jeden reaktor BWR (Oskarshamn 3).
- Ringhals – dwa reaktory PWR (Ringhals 3 i 4).
Łącznie te sześć reaktorów odpowiada za około 30% krajowej produkcji energii elektrycznej. Wszystkie te jednostki są planowane do eksploatacji co najmniej do około 2040 roku.
Literatura:
- Reuters – Sweden’s Vattenfall shortlists Rolls-Royce, GE Vernova to build SMR nuclear reactors
https://www.reuters.com/business/energy/swedens-vattenfall-shortlists-rolls-royce-ge-vernova-build-smr-nuclear-reactors-2025-08-21 - Reuters – Sweden’s Vattenfall shortlists two candidates to build SMR nuclear reactors
https://www.reuters.com/business/energy/swedens-vattenfall-shortlists-two-candidates-build-smr-nuclear-reactors-2025-08-21 - Financial Times – Sweden to build more nuclear plants with US or UK technology
https://www.ft.com/content/553cc787-5167-4a43-8e64-a16b50e7df9b - World Nuclear News – Vattenfall to select between BWRX-300 and Rolls-Royce SMR
https://world-nuclear-news.org/articles/vattenfall-to-select-between-bwrx-300-and-rolls-royce-smr - CarbonCredits.com – Europe’s €240bn nuclear revival and the rise of BWX Technologies, Electricité de France (EDF)
https://carboncredits.com/europes-e240b-nuclear-revival-and-the-rise-of-bwx-technologies-bwxt-electricite-de-france-edf-pa - World Nuclear Association – Nuclear Power in Poland
https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-o-s/poland - https://www.stralsakerhetsmyndigheten.se/omraden/karnkraft/
- https://nuclear.pl/lokalizacja%2Cszwecja%2Ckrolestwo-szwecji.html
- https://www.stralsakerhetsmyndigheten.se/omraden/karnkraft/?utm_source=chatgpt.com
