150 mld euro w ramach instrumentu SAFE na zwiększenie gotowości obronnej

Komisja Europejska zatwierdziła 9 września 2025 roku wstępny przydział 150 mld euro na pomoc finansową, aby zwiększyć gotowość obronną w całej Unii. Ten ważny krok, podjęty w ramach Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE), ma na celu wzmocnienie zdolności obronnych UE i pomoc państwom członkowskim w eliminowaniu krytycznych luk, a także wspólne zakupy produktów związanych z obronnością.

Przybliżony podział środków na poszczególne państwa członkowskie przedstawia się następująco: 

• Belgia 8 340 027 698 euro
• Bułgaria 3 261 700 000 euro
• Chorwacja 1 700 000 000 euro
• Cypr 1 181 503 924 euro
• Czechy 2 060 000 000 euro
• Dania 46 796 822 euro
• Estonia 2 660 932 171 euro
• Finlandia 1 000 000 000 euro
• Francja 16 216 720 524 euro
• Grecja 787 669 283 euro
• Węgry 16 216 720 524 euro
• Włochy 14 900 000 000 euro
• Łotwa 5 680 431 322 euro
• Litwa 6 375 487 840 euro
• Polska 43 734 100 805 euro
• Portugalia 5 841 179 332 euro
• Rumunia 16 680 055 394 euro
• Słowacja 2 316 674 361 euro
• Hiszpania 1 000 000 000 euro

Wykorzystujemy budżet UE na rzecz naszego bezpieczeństwa. Dzięki instrumentowi SAFE optymalnie pożytkujemy nasze zasoby, pomagając państwom członkowskim wydajniej wydatkować środki na obronność. Świadczy to również o tym, że w razie potrzeby UE może działać szybko i zdecydowanie.

Piotr Serafin, komisarz do spraw budżetu i administracji publicznej oraz zwalczania nadużyć finansowych

Po przyjęciu przez Radę w maju 2025 r. instrument SAFE wzbudził duże zainteresowanie, a 19 państw członkowskich wyraziło zamiar uczestnictwa w tym programie i ubiegało się o wsparcie wykraczające poza dostępny budżet.

Instrument SAFE zapewni długoterminowe, tanie pożyczki, aby pomóc państwom członkowskim zamówić pilnie potrzebne wyposażenie obronne. Dzięki instrumentowi SAFE Unia będzie mogła w dalszym ciągu wspierać Ukrainę poprzez powiązanie od samego początku przemysłu obronnego Ukrainy z tym instrumentem. Instrument obejmuje 10-letni okres karencji na spłatę pożyczek, konkurencyjne stopy procentowe oraz możliwości zawierania umów dwustronnych z państwami trzecimi w celu rozszerzenia kwalifikowalności.

Państwa członkowskie mogą teraz przygotować swoje krajowe plany inwestycyjne, opisujące wykorzystanie ewentualnej pomocy finansowej, które mają zostać przedstawione do końca listopada 2025 r. Następnie Komisja oceni te plany krajowe, aby dokonać pierwszych wypłat na początku 2026 r.

 Dzisiejsza decyzja dowodzi zaangażowania Unii Europejskiej we współpracę w dziedzinie obronności oraz jej determinacji, by inwestować w bezpieczniejszą przyszłość. W miarę postępów w realizacji programu SAFE pomożemy państwom członkowskim zwiększyć ich zdolności obronne w oparciu o ich priorytety krajowe i priorytety NATO. 

Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji

Kontekst

27 maja 2025 r. przyjęto rozporządzenie w sprawie instrumentu SAFE jako część Planu ReArm Europe/Gotowość 2030; ambitny pakiet dotyczący obronności zapewniający państwom członkowskim UE dźwignie finansowe w celu pobudzenia szybkiego wzrostu inwestycji w zdolności obronne.

Instrument SAFE umożliwi państwom członkowskim natychmiastowe i szybkie zwiększenie inwestycji w obronność przez wspólne zamówienia kierowane do europejskiego przemysłu obronnego, koncentrujące się na priorytetowych zdolnościach. Przyczyni się to do zapewnienia interoperacyjności, przewidywalności i zmniejszenia kosztów silnej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego. Ukraina i państwa EFTA/EOG będą mogły przystępować do wspólnych zamówień i możliwy będzie zakup od przemysłu działającego w tych krajach.

 Instrument SAFE jest historycznym sukcesem Unii Europejskiej. Wraz z białą księgą w sprawie gotowości obronnej zobowiązaliśmy się do wspierania działań państw członkowskich i Ukrainy na rzecz dozbrojenia. Niecałe sześć miesięcy później stało się to rzeczywistością. Ta znacząca kwota pomoże odstraszyć naszych wrogów i wzmocnić europejską obronność. Od tej pory będziemy ściśle współpracować z państwami członkowskimi w celu zapewnienia, aby środki te były wykorzystywane do poprawy interoperacyjności, rozwoju europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego i wzmocnienia naszych wspólnych zdolności obronnych. 

Andrius Kubilius, komisarz do spraw obrony i przestrzeni kosmicznej

Instrument SAFE umożliwi przystąpienie do wspólnych zamówień i udział w zagregowanym zapotrzebowaniu również krajom przystępującym, krajom kandydującym, potencjalnym krajom kandydującym oraz krajom, które podpisały z UE partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Kraje te mogą również negocjować konkretne, wzajemnie korzystne umowy dotyczące udziału ich przemysłu obronnego w takich zamówieniach.

Źródło: Komisja Europejska, Informacja prasowa i https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/safe-security-action-europe_en#:~:text=Expression%20of%20interest%20to%20access%20loans%20through%20SAFE%3A