EuroLat 2025: UE i Ameryka Łacińska wzmacniają partnerstwo wobec globalnych wyzwań
W dniach 1–3 czerwca 2025 r. w Limie (Peru) odbyła się 16. plenarna sesja Europejsko-Latynoamerykańskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (EuroLat). Było to pierwsze posiedzenie EuroLat w nowej kadencji, zorganizowane w kluczowym momencie dla stosunków między Unią Europejską a Ameryką Łacińską i Karaibami. Spotkanie to stanowiło istotny krok w kierunku wzmocnienia Strategicznego Partnerstwa Biregionalnego przed zaplanowanym na listopad Czwartym Szczytem Szefów Państw i Rządów UE–CELAC w Kolumbii.
Sesja plenarna w Limie – 1-3 czerwca 2025
W dniach 1–3 czerwca parlamentarzyści z UE i Ameryki Łacińskiej poszukiwali sposobów na wzmocnienie relacji gospodarczych i handlowych między regionami oraz odpowiedź na tendencje protekcjonistyczne. Dyskutowano również nad ograniczeniem współpracy międzynarodowej, skutkami tzw. „ekstrahowania” (wydobycia zasobów), paktem opiekuńczym biregionalnym, rolą rdzennych kobiet w ochronie życia i środowiska, czystymi i odnawialnymi źródłami energii, migracjami, walką z przestępczością zorganizowaną – szczególnie nielegalnym górnictwem – oraz obroną prawa międzynarodowego.
W sesji uczestniczyli parlamentarzyści z obu regionów, którzy w ramach obrad plenarnych, posiedzeń komitetów, forów i grup roboczych debatowali nad kluczowymi wyzwaniami i obszarami współpracy biregionalnej. Wśród głównych tematów znalazły się:
- ograniczenia i perspektywy współpracy międzynarodowej,
- skutki działalności wydobywczej („ekstrahowania”),
- polityki opiekuńcze z uwzględnieniem roli kobiet tubylczych w ochronie środowiska i życia,
- rozwój czystych i odnawialnych źródeł energii,
- stosunki handlowe i gospodarcze UE–Ameryka Łacińska, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu protekcjonizmu,
- migracje i prawa człowieka,
- walka z przestępczością zorganizowaną, w tym z nielegalnym górnictwem,
- obrona prawa międzynarodowego.
Kulminacyjnym momentem obrad było przyjęcie przez Zgromadzenie rezolucji w sprawie praw natury, będącej odpowiedzią na globalne wyzwania ekologiczne oraz zobowiązanie parlamentarzystów do promowania zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Równolegle Komisja Spraw Socjalnych zatwierdziła poprawki do projektu sprawozdania dotyczącego mobilności społecznej.
Rosnący protekcjonizm a wspólne stanowisko EuroLat
W obliczu nasilającego się protekcjonizmu na świecie europejscy i latynoamerykańscy parlamentarzyści stanowczo opowiadają się za obroną i promowaniem wolnego, sprawiedliwego i równego handlu opartego na jasnych zasadach.
We wspólnym oświadczeniu zamykającym sesję plenarną Zgromadzenia Parlamentarnego EuroLat, która odbyła się w Limie w dniach 1–3 czerwca, współprzewodniczący Gabriel Mato (EPL, Hiszpania) i Carlos Hernández z Salwadoru wezwali do szybkiej ratyfikacji i wdrożenia umów stowarzyszeniowych między obiema stronami. Podkreślili, że porozumienie UE–Mercosur ma potencjał znacząco poprawić przepływy handlowe i pobudzić tworzenie miejsc pracy, przy jednoczesnym poszanowaniu wysokich standardów społecznych, pracowniczych i środowiskowych.
Z zadowoleniem przyjęli niedawną ratyfikację umowy z Ameryką Środkową oraz zachęcili do finalizacji procedury zawarcia Globalnego Porozumienia UE–Meksyk, które – podobnie jak umowa UE–Chile – może pomóc w stawianiu czoła kluczowym wyzwaniom, takim jak odporność na zmiany klimatu, innowacje cyfrowe czy równość płci.
Protekcjonizm (z łac. protectio 'opieka, ochrona’ i gr. ismos 'wiedza’) – pogląd gospodarczy, którego celem jest ochrona produkcji i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary oraz koncesji i kwot importowych.
Wikipedia
„Nowy globalny krajobraz handlowy to szansa dla Unii Europejskiej jako wiarygodnego i demokratycznego partnera oferującego zrównoważony rozwój.
Mato i Hernández
Mato i Hernández podkreślili również, że nowy globalny kontekst geopolityczny „wymaga jakościowego skoku” we wzajemnych relacjach UE–Ameryka Łacińska, które powinny być wykorzystywane do obrony multilateralizmu, praw człowieka i realizacji Agendy 2030. Wyrazili nadzieję, że zaplanowany na listopad Czwarty Szczyt Szefów Państw i Rządów UE–CELAC w Kolumbii nada nowy impuls partnerstwu strategicznemu.
Pomoc rozwojowa
W kontekście zawieszenia lub ograniczenia pomocy rozwojowej przez kluczowych partnerów międzynarodowych, współprzewodniczący EuroLat apelują o zwiększenie inwestycji i współpracy w tej dziedzinie, w tym programów służących łagodzeniu i adaptacji wobec potencjalnych katastrof naturalnych lub wywołanych przez człowieka.
Surowce krytyczne
W ramach strategii gospodarczej podkreślono, że dostęp do surowców krytycznych jest kluczowy dla rozwoju technologii związanych z transformacją ekologiczną i cyfrową. Wezwano do zacieśnienia współpracy UE–Ameryka Łacińska w celu stworzenia systemu wspierającego zrównoważony rozwój krajów produkujących oraz zapewniającego stabilny dostęp do zasobów naturalnych dla obu regionów.
Bezpieczeństwo i walka z przestępczością
W odpowiedzi na narastające wyzwania, takie jak przestępczość zorganizowana o charakterze transnarodowym, przemoc oraz zagrożenia hybrydowe, oświadczenie wzywa do silniejszej współpracy między UE a krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Wskazano m.in. na handel narkotykami, cyberbezpieczeństwo, handel ludźmi i werbowanie młodzieży przez grupy przestępcze jako priorytetowe obszary działania. Podkreślono potrzebę wzmocnienia współpracy Europolu i Eurojustu z odpowiednikami w Ameryce Łacińskiej. Zaznaczono jednak, że trwały pokój i dobrobyt mogą zostać zapewnione jedynie poprzez skuteczne przeciwdziałanie ubóstwu, nierównościom i brakom szans rozwojowych.
© Unia Europejska 2025 – Źródło: EP
Historia EuroLat
Europejsko-Latynoamerykańskie Zgromadzenie Parlamentarne (EuroLat) jest parlamentarnym organem Strategicznego Partnerstwa Biregionalnego, ustanowionym w czerwcu 1999 r. w ramach szczytów UE–Ameryka Łacińska i Karaiby. EuroLat powstał w 2006 r., a jego pierwsza sesja odbyła się w listopadzie tego roku w Brukseli. Zgromadzenie obraduje raz do roku na sesji plenarnej.
EuroLat to wielostronne zgromadzenie parlamentarne składające się ze 150 członków: 75 z Parlamentu Europejskiego i 75 z komponentu latynoamerykańskiego, obejmującego Parlatino (Parlament Latynoamerykański), Parlandino (Parlament Andyjski), Parlacen (Parlament Ameryki Środkowej) i Parlasur (Parlament Mercosur). Ze względu na istnienie wspólnych komisji parlamentarnych UE–Meksyk i UE–Chile, w EuroLat reprezentowane są również parlamenty Meksyku i Chile.
Pełny tekst oświadczenia wkrótce dostępny na stronie internetowej EuroLat.
Zgromadzenie EuroLat w Limie umocniło dialog parlamentarno-polityczny między oboma regionami, podkreślając wspólne wartości demokracji, solidarności i poszanowania prawa międzynarodowego. Spotkanie zapoczątkowało intensywny rok współpracy biregionalnej, której zwieńczeniem będzie listopadowy szczyt UE–CELAC.
Data wydarzenia: 01-03/06/2025
Fot. główna: EUROLAT — Delegacja do Europejsko-Latynoamerykańskiego Zgromadzenia Parlamentarnego – 16. zwyczajna sesja plenarna w Limie, Peru © Unia Europejska 2025 – Źródło: EP, Fotograf: Congreso de la Republica Peru
