„One Health” – inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

W związku z potencjalnymi zagrożeniami, jakich doświadczaliśmy jak pandemia COVID-19, mpox, ogniska eboli, choroby odzwierzęce, WHO, FAO, WOAH i UNEP podpisali porozumienie czterostronne, dotyczące walki z wyzwaniami związanymi z bezpieczeństwem zdrowotnym. „One Health” jest postrzegane jako główne podejście do rozwiązywania tych pilnych i złożonych wyzwań stojących przed społeczeństwem.

Porozumienie WHO — „ONE HEALTH” to inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która ma na celu promowanie podejścia „jeden świat — jedno zdrowie” (ang. One Health). Podejście One Health zakłada, że zdrowie człowieka, zwierząt i środowiska naturalnego są ze sobą powiązane i wzajemnie zależne. Zdrowie ludzkie jest nierozerwalnie związane z dobrostanem zwierząt i środowiska naturalnego, a choroby przenoszone pomiędzy ludźmi, zwierzętami i środowiskiem naturalnym są silnie ze sobą powiązane.

„ONE HEALTH” ma na celu zwiększenie świadomości na temat złożonych zależności między zdrowiem ludzi, zwierząt i środowiska naturalnego oraz promowanie koordynowanych działań między różnymi sektorami w celu poprawy zdrowia i dobrostanu wszystkich tych elementów. W ramach tej inicjatywy WHO działa na rzecz poprawy nadzoru nad chorobami zakaźnymi przenoszonymi ze zwierząt na ludzi oraz wspiera rozwój zintegrowanych systemów zdrowia publicznego i weterynaryjnego.

Podpisano porozumienie „ONE HEALTH”

27 marca 2023 roku QU Dongyu, dyrektor generalny FAO, Inger Andersen, dyrektor wykonawczy UNEP, Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny WHO i Monique Eloit, dyrektor generalna WOAH — podpisali porozumienie „One Health” [pol. „Jedno Zdrowie”].

Podejście „Jedno zdrowie” jest wykorzystywane do projektowania i wdrażania programów, inicjatyw w zakresie bezpieczeństwa biologicznego, polityk umożliwiających oraz, w stosownych przypadkach, ram regulacyjnych w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego od społeczności po poziom krajowy i międzynarodowy. „Jedno zdrowie” w transformacji systemów rolno-spożywczych to kluczowy priorytetowy obszar programowy i część strategicznych ram FAO (2022-2031) [FAO]

One Health to zintegrowane, jednoczące podejście, którego celem jest zrównoważony bilans i optymalizacja zdrowia ludzi, zwierząt i ekosystemów. Uznaje, że zdrowie ludzi, zwierząt domowych i dzikich, roślin i szerszego środowiska (w tym ekosystemów) są ze sobą ściśle powiązane i współzależne. 

Definicja OHHLEP One Health, 2021

Priorytety FAO „One Health„

W dokumencie One Health zaproponowano 6 priorytetowych obszarów działania:

1. Zwiększanie zdolności „Jednego zdrowia” w celu wzmocnienia systemów opieki zdrowotnej poprzez zwiększenie wkładu w „Jedno zdrowie” i różnorodność biologiczną oraz jego usługi ekosystemowe, zdrowie środowiskowe, glebę/grunty, wodę, bezpieczeństwo żywności i zrównoważony rozwój systemów rolno-spożywczych.
2. Zmniejszanie ryzyka od pojawiających się i powracających epidemii i pandemii chorób odzwierzęcych.
3. Kontrolowanie i eliminowanie chorób odzwierzęcych, zaniedbanych chorób tropikalnych i wektorowych (wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych)
4. Wzmocnienie oceny, zarządzania i informowanie o zagrożeniach dla bezpieczeństwa żywności. Ułatwianie skutecznej gotowości na sytuacje kryzysowe i reagowanie na działania wyprzedzające i reagowanie na sytuacje kryzysowe w łańcuchu pokarmowym, kwestie bezpieczeństwa żywności i inne zdarzenia zdrowotne na linii ludzi, zwierząt, roślin i środowiska.
5. Ograniczenie cichej pandemii i usprawnienie zarządzania ryzykiem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) –  na poziomie krajowym, regionalnym i globalnym w sektorze żywności i rolnictwa.
6. Włączenie Środowiska w ramach „Jednego Zdrowia”.

Konieczne są wysiłki w celu promowania zrównoważonego rozwoju środowiska, zachowania różnorodności biologicznej i zapobieganie dalszej degradacji i zubożeniu środowiska. Celem pierwszego obszaru działania jest zapewnienie odpowiedniego prowadzenia i narzędzi do skutecznego wdrażania podejścia wielosektorowego w celu promowania zdrowia ludzi, zwierząt, roślin i ekosystemów oraz zapobiegania i zarządzania ryzykiem na linii człowiek-zwierzę-roślina-środowisko.

One Health

Program ONE HEALTH

Program ONE HEALTH WHO obejmuje szeroki zakres obszarów działania, które obejmują:

• Zdrowie ludzi,
• Zdrowie zwierząt,
• Środowisko naturalne,
• Systemy ochrony zdrowia,
• Badania i innowacje,

Obszary te są ściśle ze sobą powiązane i wymagają zintegrowanego podejścia, aby osiągnąć cele programu „ONE HEALTH”.

---

Literatura:

FAO, UNEP, WHO, and WOAH. 2022. One Health Joint Plan of Action (2022-2026). Working together for the health of humans, animals,
plants and the environment. Rome. https://doi.org/10.4060/cc2289en ; https://www.who.int/publications/i/item/9789240059139

Fot. Licencja CC, Światowa Organizacja Zdrowia. (2023, March 24). In Wikipedia. https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awiatowa_Organizacja_Zdrowia