Wzrost podatków i zmienność cen paliw w Europie po agresji Rosji na Ukrainę – w czerwcu 2025 roku

Skutki rosyjskiej inwazji na Ukrainę z 24 lutego 2022 roku wciąż wpływają na europejski rynek energii i paliw. Choć zakończenie sezonu zimowego przyniosło spadek cen paliw takich jak Euro 95, olej napędowy, opałowy i LPG, sytuacja geopolityczna – zwłaszcza napięcia na Bliskim Wschodzie – nadal powoduje krótkoterminowe wahania cen.

W dniu 16 czerwca 2025 r. średnia cena oleju napędowego w Unii Europejskiej wyniosła 1 501,51 EUR za 1000 litrów, natomiast w strefie euro była nieco wyższa – 1 532,86 EUR. Polska znalazła się wśród krajów z najniższymi cenami, z poziomem 1 330,24 EUR, znacznie poniżej obu średnich. Dla porównania najwyższe ceny odnotowano m.in. w Danii (1 740,39 EUR) i Finlandii (1 710,00 EUR), co uwidacznia duże różnice regionalne, wynikające m.in. z polityki podatkowej i strategii energetycznych poszczególnych państw.

Od 1 stycznia 2025 r. wiele państw członkowskich Unii Europejskiej wprowadziło znaczące zmiany w strukturze podatkowej dotyczącej paliw.

Średnie ceny w UE i strefie euro

Średnia ważona dla UE-27 (2020) wynosi:

• 1 623,70 EUR za 1000 litrów benzyny Euro-super 95,
• 1 501,51 EUR za 1000 litrów oleju napędowego,
• 929,86 EUR za 1000 litrów oleju opałowego,
• 708,12 EUR za tonę ciężkiego oleju opałowego (zaw. siarki ≤1%),
• 483,94 EUR za tonę ciężkiego oleju opałowego (zaw. siarki >1%),
• 690,80 EUR za 1000 litrów LPG do napędu.

Dla strefy euro (Euro Area 20) wartości te są nieco wyższe i wynoszą odpowiednio:

• 1 678,56 EUR za Euro-super 95,
• 1 532,86 EUR za olej napędowy,
• 913,27 EUR za olej opałowy,
• 663,27 EUR za ciężki olej opałowy z zawartością siarki ≤1%,
• 421,59 EUR za ciężki olej opałowy z zawartością siarki >1%,
• 742,04 EUR za LPG.

Ceny benzyny Euro-Super 95

Porównanie cen benzyny Euro-Super 95 () 1000l (16.06.2025)

Najwyższa cena została odnotowana w Danii – 1 983 EUR/1000 l. i Holandii – 1907 EUR/1000l. Niemcy uplasowały się na 4. miejscu z ceną 1 743 EUR. Z kolei Polska znajduje się w dolnej części zestawienia z ceną 1 342 EUR, Najniższe ceny występują w Bułgarii (1 192 EUR) i Cyprze (1 339 EUR).

Średnia unijna (EU-27) wynosiła 1 623,70 EUR, a dla strefy euro (EA-20) 1 678,56 EUR, co oznacza, że cena w Polsce jest znacznie niższa od obu średnich.

Analiza cen oleju napędowego (Diesel / Automotive gas oil) w UE na dzień 16.06.2025 r.

Cena oleju napędowego w UE na dzień 16.06.2025

Polska na tle Europy

W przypadku Polski, ceny paliw należą do jednych z niższych w Europie, lecz wyraźnie zbliżają się do średnich unijnych:

• Cena benzyny Euro-super 95 wynosi 1 342,40 EUR za 1000 litrów, co jest znacząco poniżej średniej UE (-281,30 EUR względem UE-27, -336,16 EUR względem strefy euro).
• Olej napędowy kosztuje 1 330,24 EUR, czyli także poniżej średniej UE (-171,27 EUR) oraz strefy euro (-202,62 EUR).
• Olej opałowy (grzewczy) to 961,86 EUR, czyli nieco powyżej średniej UE (+32,00 EUR), ale wyraźnie powyżej średniej strefy euro (+48,59 EUR).
• Ciężki olej opałowy z zawartością siarki ≤1% kosztuje 594,63 EUR, czyli -113,49 EUR poniżej średniej UE i -68,64 EUR poniżej średniej dla strefy euro.
• Ciężki olej opałowy z zawartością siarki >1% w Polsce to 487,31 EUR, czyli +3,37 EUR powyżej średniej UE i +65,72 EUR powyżej średniej strefy euro.
• Cena LPG do napędu w Polsce wynosi 650,77 EUR, czyli -40,03 EUR poniżej średniej UE i -91,27 EUR względem strefy euro.

Polska poniekąd utrzymuje relatywnie niskie ceny paliw w porównaniu do większości państw UE. Dotyczy to szczególnie benzyny i oleju napędowego, które są wyraźnie tańsze od średnich unijnych. Z kolei olej opałowy jest nieco droższy niż średnia dla całej UE, co może być skutkiem struktury podatków oraz specyfiki rynku grzewczego. Warto również zauważyć, że LPG pozostaje konkurencyjnie wyceniony, co sprzyja jego dalszemu wykorzystaniu w transporcie.

Same niskie ceny paliw nie odzwierciedlają w pełni realnych kosztów dla mieszkańców. Aby właściwie ocenić obciążenie finansowe, należy uwzględnić również dochody obywateli danego kraju – czyli siłę nabywczą. Chodzi o to, że ta sama cena może być odczuwana zupełnie inaczej w różnych krajach – np. 1,50 euro za litr może być małym wydatkiem w Niemczech, ale dużym w Bułgarii. Siła nabywcza pozwala to porównać bardziej uczciwie.

A jak wygląda konsumpcja benzyny w Polsce?

Otóż z roku na rok widać tendencję rosnącą w przypadku konsumpcji benzyny EURO-SUPER 95 w badanym okresie. W 2005 roku było to 4008 kt zaś w 2023 roku już 5285 kt, tj. o 32% więcej.

Konsumpcja benzyny Euro-Super 95 (I) w Polsce w latach 2005-2023

Podwyżki akcyz i podatków pośrednich

• Niemcy, Dania, Węgry, Luksemburg, Rumunia, Francja, Polska, Słowacja, Austria i Łotwa zdecydowały się na podwyższenie akcyz lub innych podatków pośrednich.
• Słowacja podniosła stawkę VAT z 20% do 23%.
• Francja zwiększyła akcyzy na Euro 95 i olej napędowy.
• Polska podniosła akcyzy oraz udział składnika kopalnego w paliwach Euro 95 i Diesel.
• Szwecja dokonała korekty – obniżyła akcyzę na Eurosuper, ale podniosła dla innych paliw.

Obniżki i korekty podatków

• Portugalia obniżyła inne podatki pośrednie na wszystkie paliwa, jednocześnie podnosząc akcyzy na Euro 95 i Diesel.
• Austria zredukowała inne podatki pośrednie na Eurosuper 95 i Diesel od 17 marca 2025 r.
• Włochy zaktualizowały strukturę akcyz na główne paliwa od 15 maja 2025 r.

Zmiany w raportowaniu danych

• Austria i Francja przestały raportować dane dotyczące oleju opałowego od 1 stycznia 2025 r.

Zmiany mają na celu dostosowanie fiskalne do niestabilnej sytuacji rynkowej i geopolitycznej oraz realizację zobowiązań klimatycznych. Obserwatorzy rynku podkreślają, że mimo spadków sezonowych, europejscy konsumenci mogą w dalszym ciągu odczuwać wpływ globalnych napięć i rosnących kosztów transformacji energetycznej.

---

Opracowanie własne na podstawie Tygodniowy biuletyn naftowy, Komisja Europejska,  Unia Europejska 2023, 27 EUR Tygodniowy biuletyn naftowy nr 2260, ceny na dzień 16.06.2025 – Bulletin pétrolier hebdomadaire 27 EUR n° 2260 prix au 16.06.2025 – 27 EUR Wochentliche biuletyn naftowy nr 2260, preise am 16.06.2025

Fot. Domena publiczna